Brzana (Barbus barbus)

Przepisy krajowe

Podstawa: Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 lipca 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków ochrony i połowu ryb w powierzchniowych wodach śródlądowych (Dz.U. 2023 poz. 1373, §6 ust. 1 pkt 2; §7 ust. 1 pkt 1). Gdy pierwszy lub ostatni dzień okresu przypada w niedzielę albo święto, okres skraca się o ten dzień (§7 ust. 2).

Przepisy krajowe a zasady okręgów PZW

W wodach śródlądowych wymiar ochronny brzany wynosi 40 cm, a okres ochronny trwa od 1 stycznia do 30 czerwca. Jeżeli pierwszy albo ostatni dzień okresu ochronnego przypada w dzień ustawowo wolny od pracy, okres ochronny skraca się o ten dzień; ponieważ 1 stycznia zawsze jest dniem wolnym, w praktyce okres ochronny zaczyna się 2 stycznia. Brzana nie jest wymieniona w przepisach o rybołówstwie rekreacyjnym na morzu. Przepisy krajowe to minimum: uprawniony do rybactwa (np. okręg PZW) określa w zezwoleniu m.in. wymiary gospodarcze i limity połowu i może je zaostrzyć, dlatego przed wyjazdem warto sprawdzić regulamin konkretnej wody. Przykładowo w 2026 r. Okręg Mazowiecki PZW wymaga co najmniej 50 cm i pozwala zabrać 1 brzanę na dobę łącznie z boleniem, szczupakiem lub sandaczem, a Okręg PZW w Katowicach stosuje 40 cm i limit 3 sztuk na dobę łącznie ze świnką. Brzany nie należy mylić z brzanką, która jest gatunkiem objętym częściową ochroną gatunkową.

O gatunku

Brzana ma wydłużone, niskie, lekko spłaszczone bocznie ciało, wydłużoną głowę i dolny pysk z mięsistymi wargami oraz dwiema parami wąsików; grzbiet i boki są złocisto-oliwkowo-brązowe bez plam, a płetwy brzuszne, odbytowa i dolny płat płetwy ogonowej mają pomarańczowy odcień. Jest typową rybą rzeczną, która nie występuje w wodach stojących: żyje w rzekach szerszych niż 20 m, z głębokimi miejscami i dnem kamienisto-żwirowym lub żwirowym; przypuszczalnie najliczniej występuje w dorzeczu górnej Wisły po ujście Sanu. Według IRS-PIB najczęściej spotyka się osobniki o długości 30–40 cm i masie 0,5–1 kg, choć niektóre dorastają nawet do 90 cm. Na czerwonej liście minogów i ryb Polski (2009) ma kategorię VU – narażona; w polskich Karpatach zasięg brzany zmniejszył się o około 60%, a liczebność o około 80% (Amirowicz 2012, za IRS-PIB).

Kiedy łowi się brzany

Brzana odbywa tarło przy temperaturze wody 15–18°C; według IRS-PIB trwa ono od maja do lipca, czasem do sierpnia, a według GIOŚ zaczyna się w maju lub czerwcu i może przeciągać się do lipca.

Pablo Ruiz Quintero

Autor i wydawca serwisu
Jak powstała ta strona. Tekst przygotowała sztuczna inteligencja na podstawie wymienionych źródeł urzędowych, a liczby i daty zostały z nimi porównane 20 października 2026; to, czego nie dało się potwierdzić, usunęliśmy. Pablo Ruiz Quintero ustala zasady, sposób sprawdzania danych i minimalne wymagania dla każdej strony oraz decyduje o publikacji; odpowiedzialność jest jego, a pracę wykonuje AI. Polskich tekstów nie sprawdził jeszcze rodzimy użytkownik języka. Błędy publikujemy w rejestrze weryfikacji, a całe zasady są w zasadach redakcyjnych.